Europese Commissie buigt voor lobbywerk ratingagentschappen

Europees commissaris Michel Barnier heeft zopas een reeks voorstellen bekend gemaakt om de ratingagentschappen te reguleren. “Maar het agressieve lobbywerk van de financiële sector heeft er voor gezorgd dat Europa slechts beperkt weerwerk kan bieden tegen de ongebreidelde macht van de commerciële ratingagentschappen,” zegt sp.a europarlementslid Saïd El Khadraoui.
Europa was nochtans ambitieus, vooral nadat vorige week nog bleek dat een van de grootste ratingagentschappen, Standard & Poors per vergissing Frankrijk een lagere rating had gegeven, met alle gevolgen vandien voor de Franse economie. Commissaris Barnier maakte toen in niet mis te verstane bewoordingen duidelijk dat Europa de macht van de ratingagentschappen wilde inperken. “Volgens Barnier was de discussie in het college van Commissarisen echter erg moeilijk,” zegt Saïd El Khadraoui, die de problematiek van de ratingagentschappen op de voet volgt. “Dat is ook niet verwonderlijk als we weten dat de financiële lobby en de ratingbureau’s de afgelopen weken op een erg agressieve manier gelobbyd hebben om de Europese maatregelen af te zwakken. Ze beschuldigden de Europese Commissie ervan de ratingagentschappen te willen nationaliseren en de sector te vernietigen.”
Het lobbywerk van de ratingbureau’s heeft haar vruchten afgeworpen. “De twee belangrijkste voorstellen van de fractie van Europese socialisten zijn uit de tekst gehaald,” zegt El Khadraoui. Wij wilden dat er een onafhankelijk Europees ratingagentschap zou opgericht worden, dat de competitie in de sector kon aanzwengelen en een tegengewicht kon vormen voor de vaak onbegrijpelijke ratings van de commerciële agentschappen. Wij vonden het ook nuttig om de European Securities and Markets Authority (ESMA) de mogelijkheid te geven landenratings tijdelijk te verbieden, op het ogenblik dat landen zich in een erg moeilijke positie bevinden. Maar beide voorstellen werden helaas niet weerhouden.”
De Commissie heeft wel enkele stappen in de goede richting gezet, vindt El Khadraoui. “Barnier erkent dat een goede beoordeling van financiële risico’s belangrijk is. Ratings zijn als een soort thermometer, maar is is de politiek die er voor moet zorgen dat de thermometer blijft werken. Wij hebben altijd gezegd dat er een democratische controle op ratingagentschappen nodig is. ” De commissie sleutelt nu aan de geloofwaardigheid van de ratingbureau’s, die er de afgelopen jaren door talrijke vergissingen en methodologische fouten verkeerde ratings hebben gegeven. “De Commissie vindt dat we verlost moeten worden van het bijna evangelische karakter van de commerciële ratingagentschappen. In eerste instantie moeten de banken zelf risicoanalyses maken. Bovendien moet de kwaliteit van de ratings naar omhoog. Ratingagentschappen zullen ook moeten verduidelijken hoe ze tot hun conclusies komen. Op die manier zal het ook mogelijk worden de onderlinge kwaliteit van ratingagentschappen te vergelijken. Ratingagentschappen  zullen overheden ook 24 uur op voorhand moeten informeren over een nieuwe rating. Die verplichting had de foute rating van Frankrijk bijvoorbeeld kunnen verhinderen,” zegt El Khadraoui.
El Khadraoui is ook blij dat Europa bepaalde systemen van voorkennis wil verbieden. “Naar aanleiding van de foute rating van Frankrijk door Standard & Poors is duidelijk geworden dat er een systeem bestaat waarbij sommigen, tegen betaling, inzicht krijgen in de ratings voor de markt en voor de landen. Dat is natuurlijk pure voorkennis. Het is prima dat dat verboden wordt.” Ratingbureau’s die in het wilde weg de kredietwaardigheid beoordelen zijn daar echter niet voor aansprakelijk. “Ook dat wil de Commissie aanpakken. In de toekomst zullen ratingagentschappen burgerlijk aansprakelijk kunnen gesteld worden voor hun beoordeling,” zegt El Khadraoui. In het verleden werd ook vastgesteld dat de aandeelhoudersstructuur van de ratingagentschappen op z’n minst bizar was en dat er sprake is van ernstige belangenconflicten. Zo zijn de twee grote Amerikaanse ratingagentschappen grotendeels in handen van dezelfde financiële groepen. Europa bepaalt nu dat een aandeelhouder die meer dan 5 procent belangen heeft in het ene agentschap geen participatie kan nemen in een ander agentschap.
“De stappen die de Commissie zet zijn een kleine vooruitgang,” zegt Saïd El Khadraoui. “Nu zullen de discussies starten met de Raad en het Europees parlement. het moet duidelijk zijn dat voor ons de maatregelen veel verder moeten gaan. Daar zullen we in de komende maanden in het parlement dan ook hard voor vechten.”